محمد مؤمن بن محمد زمان الطبيب التنكابني ( حكيم مؤمن )

256

تحفة المؤمنين ( تحفه حكيم مؤمن ) ( فارسى )

فلفل و سداب ، از هر يك ربع جزء ، با نه وزن او روغن زيتون بجوشانند تا به ثلث رسد ، پس صاف نموده و استعمال نمايند . [ 565 ] دهن الخل : معروف به دواء الهرمس [ الرئيس ] به جهت بثورى كه در اصول شعر و مسام به هم مىرسد وجهت جميع مواد غليظه تحت جلد و خزاز و جرب و حكّه ، نافع است : بيست مثقال روغن گل را با نه مثقال سركه بجوشانند تا روغن بماند و فرفيون و شيطرج هندى و كهربا و راتيانج ، هر يك دانگى و كاغذ سوخته ، مداد صينى ، دانهء ترنج سوخته ، [ دانهء هليلهء سوخته ] و راسخت ، هر يك نيم مثقال در آن حل نموده و استعمال كنند . [ 566 ] دهن حمّص : كه ماه نامند و از اسرار مكتومه شمرده‌اند و در تقويت باه بىعديل دانسته‌اند و چون با عسل و معاجين باهيه طبخ دهند ، منافع او را تحديد نتوان نمود . و چون با شونيز استخراج دهن او نمايند ، در جميع اوجاع بارد به غايت مؤثر است . استخراج روغن نخود به عنوان مختلف است و بهترين تقطير آنست كه نخود را نيم كوب كرده در قرع مطيَّن كنند به طريقى كه گلوى قرع خالى باشد و از ليف و مانند آن در گلوى قرع كنند تا در وقت معكوس كردن ، آرد نخود از گلوى شيشه بيرون نيايد و كوره‌اى ترتيب دهند دو طبقه و گلوى قرع را از سوراخ طبقه اوّل به طرف اسفل كوره بيرون كنند كه شكم قرع در طبقهء اوّل ظاهر باشد و قابله به دهن قرع وصل نمايند و بر اطراف شكم قرع آتش سرگين با زغال كمى بر افرزوند تا روغن از ليفهاى گلوى قرع به قابله بچكد . [ 567 ] دهن النجاح : از تأليف حقير و جهت رياح و اختلاج و تشنج و فالج و امراض باردهء عصبانى و تقويت اعصاب و تفتيح مجارى ضيقه و اوجاع بارده و تحليل مواد غليظه مجرب است : حسن لبان ، مقل و ميعهء سائله ، از هر يك ، ده ؛ اشق ، فرفيون ، حبّ بلسان ، خربق سفيد ، زرنب ، كبابه ، شيطرج و ماهى زهرج ، از هر يك شش مثقال ؛ جوزبوا ، زنجبيل ، خولنجان ، دارچينى و بلادر ، از هر يك پنج مثقال ؛ كندر ، سيساليوس ، تخم گندنا ، شونيز ، تخم ترتيزك ، نانخواه ، قسطِ تلخ و تخم شبت ، از هر يك چهار ؛ سعد ، مرزنجوش ، حلبه ، اسپند ، مغز دانهء كرچك ، مغز بن اشنه و حبّ الغار ، از هر يك نه ، يك هفته در هزار مثقال عرق بهار و امثال او بخيسانند و بجوشانند تا به نصف رسد و صاف نموده ، با صد و پنجاه مثقال روغن زيتون و پنجاه مثقال روغن بيدانجير بجوشانند تا روغن بماند و